Γιατί δεν κοιμάσαι εύκολα

Δεν σε παίρνει εύκολα ο ύπνος; Δες τι συμβαίνει στο νευρικό σου σύστημα, γιατί το μυαλό δεν ηρεμεί και μια απλή πρακτική για να χαλαρώσεις πριν κοιμηθείς.

Εκείνο το βράδυ που δεν με έπαιρνε ο ύπνος

Χθες το βράδυ, ενώ ήμουν εμφανώς κουρασμένη, δεν μπορούσα να κοιμηθώ. Και όταν λέω κουρασμένη, εννοώ με τον τρόπο που το καταλαβαίνεις αν έχεις παιδί. Είχα κοιμηθεί περίπου πέντε ώρες το βράδυ και άλλη μία με μιάμιση ώρα το μεσημέρι, οπότε θεωρητικά το σώμα μου θα έπρεπε να “ζητάει” ύπνο.

Η ρουτίνα μου ήταν κανονική. Έκανα μπάνιο το παιδί, φάγαμε γιαούρτι, τον έβαλα για ύπνο και μετά ασχολήθηκα λίγο με εμένα. Έκανα yoga, μπάνιο, κάθισα λίγο στον υπολογιστή να κλείσω κάποιες δουλειές και μίλησα με τον Τάσο. Πήγα για ύπνο γύρω στις 12 παρά τέταρτο, και μάλιστα με τη σκέψη ότι δεν θα κάνω διαλογισμό εκείνο το βράδυ, για να κερδίσω λίγο χρόνο και να κοιμηθώ πιο γρήγορα.

Το αποτέλεσμα ήταν ακριβώς το αντίθετο. Δεν με πήρε ο ύπνος μέχρι που η ώρα πήγε δύο και.

Όταν όλα φαίνονται “σωστά”… αλλά κάτι δεν κάθεται

Στην αρχή προσπάθησα να βρω μια “λογική” εξήγηση. Ένιωθα ότι κρύωνα, ειδικά στα πόδια, οπότε άναψα την ηλεκτρική κουβέρτα για να ζεσταθώ. Σκέφτηκα ότι ίσως αυτό ήταν το πρόβλημα και ότι μόλις λυθεί, θα χαλαρώσω και θα κοιμηθώ.

Όμως, ακόμα και αφού ζεστάθηκα, το σώμα μου δεν “έπεφτε”. Το μυαλό μου δεν ηρεμούσε, χωρίς όμως να έχω κάποιο συγκεκριμένο άγχος ή σκέψη. Και εκεί αρχίζει αυτό το γνώριμο loop: μήπως ήπια καφέ; μήπως έφαγα κάτι βαρύ; μήπως έχω ένταση που δεν καταλαβαίνω;

Τίποτα από αυτά δεν ίσχυε.

Και τότε, σχεδόν τυχαία, θυμήθηκα δύο πράγματα που είχα αφήσει στη μέση.

Τα “μικρά” που μένουν ανοιχτά

Είχα ξεχάσει να απλώσω τα ρούχα του παιδιού, κάτι που λόγω potty training γίνεται σχεδόν καθημερινά, και επίσης είχα ξεχάσει να βγάλω φαγητό από την κατάψυξη για την επόμενη μέρα. Δύο πολύ απλά, καθημερινά πράγματα, που αν τα δεις αποκομμένα δεν έχουν καμία ιδιαίτερη σημασία.

Κι όμως, σηκώθηκα, τα έκανα, ξάπλωσα ξανά… και μέσα σε δέκα λεπτά με είχε πάρει ο ύπνος.

Εκεί άρχισα να το σκέφτομαι πιο σοβαρά.

Τελικά, αυτό έφταιγε;

Αν το δεις καθαρά λογικά, δύσκολα θα πεις ότι αυτά τα δύο μικρά tasks ήταν ο λόγος που δεν κοιμόμουν. Δεν ήταν κάτι σημαντικό, δεν ήταν κάτι αγχωτικό.

Αλλά το θέμα δεν είναι το “πόσο σημαντικό” είναι κάτι.

Το θέμα είναι ότι το νευρικό σύστημα δεν είχε ολοκληρώσει τη μέρα.

Τι συμβαίνει στο σώμα όταν δεν μπορείς να κοιμηθείς

Το σώμα μας λειτουργεί μέσα από δύο βασικές καταστάσεις: το συμπαθητικό και το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα. Το πρώτο σχετίζεται με την εγρήγορση, τη δράση, την επίλυση, το “έχω πράγματα να κάνω”. Το δεύτερο σχετίζεται με την ηρεμία, την αποκατάσταση και φυσικά τον ύπνο.

Για να μπορέσουμε να κοιμηθούμε, χρειάζεται να μεταβούμε από το πρώτο στο δεύτερο.

Όταν όμως υπάρχουν “ανοιχτοί κύκλοι” μέσα στη μέρα, ακόμα και μικροί, το σώμα παραμένει σε μια ήπια κατάσταση εγρήγορσης. Δεν είναι απαραίτητα άγχος με την έννοια που το αντιλαμβανόμαστε, αλλά είναι μια εσωτερική ένταση που δεν έχει ολοκληρωθεί.

Το μυαλό δεν ξεχωρίζει το μικρό από το σημαντικό

Αυτό που συνειδητοποίησα μέσα από αυτή την εμπειρία είναι ότι το νευρικό σύστημα δεν λειτουργεί με τη δική μας λογική ιεράρχηση. Δεν λέει “αυτό είναι ασήμαντο, άστο για αύριο”.

Αντιλαμβάνεται απλά ότι υπάρχει κάτι που δεν έχει κλείσει. Και όσο αυτό παραμένει ανοιχτό, κρατάει ένα μέρος της ενέργειας σε εγρήγορση.

Αυτός είναι και ο λόγος που πολλές φορές μπορεί να ξαπλώνεις κουρασμένη, αλλά να μην μπορείς να “πέσεις”.

Γιατί βοηθάει να τα βγάζεις από το μυαλό σου

Κάπου εδώ συνδέεται και κάτι που είχα δει παλιότερα και μου είχε κάνει εντύπωση. Μια γυναίκα είχε αναφέρει ότι πριν κοιμηθεί, γράφει σε ένα χαρτί όλα όσα έχει στο μυαλό της. Ό,τι δεν έκανε, ό,τι την απασχολεί, ό,τι σκέφτεται.

Αυτό που συμβαίνει σε αυτή την περίπτωση είναι ότι ο εγκέφαλος “καταγράφει” ότι αυτές οι σκέψεις έχουν αποτυπωθεί κάπου έξω από το μυαλό. Δεν χρειάζεται να τις κρατάει ενεργές για να μην ξεχαστούν. Με έναν τρόπο, δίνεται ένα σήμα ολοκλήρωσης.

Δεν σημαίνει ότι λύνονται όλα. Σημαίνει όμως ότι παύουν να αιωρούνται.

Τι κράτησα εγώ από αυτό

Αυτό που κατάλαβα από εκείνο το βράδυ είναι ότι δεν είναι πάντα θέμα κούρασης. Μπορεί να είσαι κουρασμένη και παρ’ όλα αυτά να μην μπορείς να κοιμηθείς, γιατί κάτι μέσα σου δεν έχει “κλείσει”.

Και αυτό δεν αφορά μόνο μεγάλα θέματα. Αφορά και μικρά, καθημερινά πράγματα που αφήνουμε στη μέση και κουβαλάμε μαζί μας στο κρεβάτι, χωρίς καν να το καταλαβαίνουμε.

Τι μπορείς να κάνεις όταν δεν κοιμάσαι εύκολα

Δεν χρειάζεται να αλλάξεις όλη σου τη ρουτίνα. Μπορείς να ξεκινήσεις από κάτι πολύ απλό: να δώσεις στον εαυτό σου ένα μικρό “κλείσιμο” της ημέρας.

Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει:

• να γράψεις σε ένα χαρτί τι έχεις στο μυαλό σου

• να σημειώσεις τι δεν πρόλαβες να κάνεις

• να βγάλεις από μέσα σου ό,τι σε απασχολεί

  
  

Όχι για να τα λύσεις εκείνη τη στιγμή, αλλά για να τα αφήσεις.

Ένα μικρό βραδινό ritual

Αν θέλεις να το πας ένα βήμα παραπάνω, μπορείς να το κάνεις σαν ένα μικρό ritual πριν τον ύπνο. Κάτι απλό, 10–15 λεπτά, που σε βοηθά να μεταβείς από τη δράση στην ηρεμία.

Έχω ετοιμάσει μια τέτοια πρακτική που μπορείς να κάνεις το βράδυ, ειδικά αν νιώθεις ότι το μυαλό σου δεν σταματάει. Μπορείς να τη βρεις στα Free Rituals* και να τη δοκιμάσεις.

Και τελικά…

Μερικές φορές δεν χρειάζεσαι περισσότερο ύπνο.

Χρειάζεσαι να ολοκληρώσεις τη μέρα σου.

Με φροντίδα και αγάπη,

Ιωάννα

*Στο κάτω μέρο της σελίδας The Rituals, βρίσκεται η Playlist Free Rituals. Με την δωρεάν εγγραφή στο site μπορείς να παρακολουθήσεις όλες τις πρακτικές που βρίσκονται εκεί, όπως και το "Meditation & Journaling - Quick Evening Ritual to Relax Into Sleep", όπου αναφέρεται σε αυτό το άρθρο.